La Retbutiko
FEL, ĉiam io nova! Por skribi al ni
Indekso
Aktualaj kaj novaj temojĈefa FEL-indekso
Retbutiko
Eldonoj
Ekspedmanieroj
Via konto
Kiel pagi?
La IBAN-sistemo
Kreditkartoj
Adresŝanĝoj
Privilegiaj klientoj

Dialogo inter surduloj

Retmesaĝo de novaj
FEL ĉe Facebook
FEL ĉe Twitter

Ĉarma, originaltema kaj pensiga


esperanto.net/literaturo/mon/codjorakontrec.html

Jean Codjo: La paŝo senelirejen - Dialogo inter surduloj - Aventuro de ŝajnigado

Ĉi tiuj tri noveloj, kun belaj, samstilaj kovriloj, formas iun etan serion. Kvankam ne temas pri la sama ĉefrolulo, la temo estas simila en la tri rakontoj: la interagoj inter afrikanoj kaj blankuloj. Tamen la rakontoj sufiĉe diferencas, interalie, ĉar ili okazas en aliaj historiaj tempoj.

En la unua duono de La paŝo senelirejen Biova kreskas kaj fine, post longa atendado kaj multe da espero -- pere de ceremonio -- iĝas viro. Sed la feliĉo ne longe daŭras ... alvenas "flosanta domo" kun "bruligitaj homoj", kiuj mortigas kelkajn vilaĝanojn. Necesas debatoj pri tio, kiel reagi al tiuj ŝajne nevenkeblaj homoj. Oni decidas, ke Biova iru por lerni ilian lingvon kaj tiel iĝi same inteligenta. Pasis generacioj, kaj kelkaj homoj tre bone adaptis sin al la ĉeesto de la blankuloj, kaj bone lernis, kiel utiligi la bonajn rilatojn kun tiuj riĉuloj. Regas speco de demokratio, sed nur por pruvi al la mondonacantoj, ke indas donaci monon al tiu vilaĝo; venas tiom da mono, ke la ricevantoj preferas aĉeti kastelojn en la blanka mondo ol konstruigi pliajn en la vilaĝo. Tamen la simplaj homoj, kiuj ne havas tiajn rilatojn kun la blankuloj, perdis sian kulturon kaj siajn loĝlokojn, ŝajne, sen elirvojo. Tiel ĉi tiu koloni-etosa rakonto finiĝas sufiĉe negative.

La dua novelo traktas ĝuste tion, kion sugestas la titolo: Dialogo inter surduloj. Kiel infano Dege kreskis ĉe la blankuloj, kaj nun estas "nigra-blankulo". Post jaroj li kiel plenkreska "sukcesinto" revenas de tempo al tempo al la vilaĝo kaj rakontas pri siaj spertoj en Jovotome, la blanka lando. Sed la homoj ne povas kompreni lin, kvankam li ankoraŭ parolas la lokan lingvon, eĉ se miksitan kun iom da francaj vortoj. Ĉe la fino de la novelo la vilaĝanoj komencas uzi la teknikaĵojn de la blankuloj, sed tio ne nepre feliĉigas ilin.

En ĉi tiuj unuaj du rakontoj estas iom da magio, kio starigas demandojn, kiuj pensigas la leganton. Unuflanke, tio donas iom da spico al la rakontoj, sed aliflanke, se la respondoj ankaŭ ĉe la fino ne venas ... tio donas iun ne tre agrablan senton. Tamen kelkaj detaloj, kiuj povus starigi demandojn, fakte eble estas nur mistajpoj ... ekzemple en la unua novelo, la voduo Dan estas unue "blanka virino" kaj du liniojn poste "li".

Aventuro de ŝajnigado ludiĝas en nia epoko de migrado de multaj afrikanoj al okcidentaj landoj. Jeko, la ĉefrolulo, kiu multe similas al la aŭtoro, migras de Afriko al Germanio kaj poste al Kanado. Li volas lerni pri la miraklo de la sukceso de la blankuloj, sed malesperiĝas pro la multaj kontraŭdiraj konstatoj. En Kanado li edziĝas kaj eksedziĝas, kaj ankoraŭ priskribas la malfacilaĵojn kun du aliaj partnerinoj. Ĉu la malfacilaĵoj estiĝis nur pro la kulturaj diferencoj? Unu afero certas por Jeko: estas multe da ŝajnigado en la blankula mondo. Kaj li komencas listigi kaj priskribi plurajn ekzemplojn de tiu ŝajnigado: la mizero en Jovotome kompare al la emo helpi al afrikaj landoj, la hipokrita toleremo, la iluziplena libereco ... Sed li konkludas, ke, tamen, estas pli da similecoj inter la homoj ol da malsimilecoj. Sed estas malfacile tion klarigi al la homoj en lia naskiĝvilaĝo, kiuj konsideras Jovotome daŭre kiel la paradizon sur la tero. Ĉi tiu rakonto estas la

La lingvaĵo de la rakontoj estas sufiĉe flua, sed kio vere ĝenas dum la legado, estas multaj mistajpoj kaj gramatikaj kaj leksikaj eraroj. Ili aperas precipe en la unua novelo, sed ne nur, kaj eĉ en la dorsflanka teksto. Tamen la unuaj du jam unue aperis en la reto en respektive 2001 kaj 2002. Ĉu ne sufiĉe da tempo por provlegigi antaŭ la eldonado?

Konklude, estas ĉarmaj, originaltemaj kaj pensigaj noveloj, kiuj montras iun nekutiman rigardon al la rilato inter blankuloj kaj afrikanoj en diversaj epokoj, sed kiuj, bedaŭrinde, ne ricevis la necesan redaktan atenton.

Heidi Goes

Dialogo inter surduloj


Januaro 2014
esperanto-sumoo.strefa.pl/recenzojan2014.html
Jen kion mi vidis, legis kaj komprenis pri la libro de Codjo Jean.
La libro Dialogo inter surduloj estas rakonto, kiu temas pri la ideo kaj la influo de alia parto de la mondo, precipe Eŭropo al Afriko.
La aŭtoro de la libro, Codjo Jean, parolas pri la personoj Dege kaj lia patro, kiuj havas influon kaj intereson al la vilaĝanoj vivantaj tradicie en la afrika lando.
Dege, kiu scipovas la lingvon de blankuloj, eŭropanoj. La libro montras kiel Dege estas (intelektula homo, intelegenta homo) kaj kiel li vivas. Sub la granda arbo, baobabo, la vilaĝanoj venas sekvi la parolojn de la nigra blankulo Dege. Ili aŭskultas sed ne komprenas, kaj pro tio la aŭskultantoj havas diversaj ideojn kaj pensojn. Tio naskigas multajn demandojn, kiuj ĉiuj ne ricevis kontentigajn respondojn.
Al la urbo de Dege venas ankaŭ vilaĝanoj, alveno kiu similas al la rakonto. Laŭ mia kompreno, eĉ la aŭtoro de la libro studis eksterlande kaj havas la blankan edzinon. En la libro troviĝas priskribo pri renkontiĝo al la virino. Pro la amo, ili faris multon kune (manĝi, promeni, trinki, ..ktp).
En la vilaĝo oni scias, ke ne necesas perantoj inter du amantoj. La du personoj devas si mem decidi kion fari kaj kion ne fari. Nur gravas la interkonsento. En la libro, oni montras konkretajn okazaĵojn. Sinjoro Dege parolas la nacian lingvon kaj scipovas unu el la lingvoj de la blanka homo, aŭ la anglan, aŭ la francan.
Li estas kun blanka kolo. Li nomiĝas intelektulo. Li estas inteligenta ĉar li pensas kiel la blankuloj pensas, parolas, vestiĝas, manĝas,.. En la vilaĝo la persono, kiu estas kiel Dege iĝas Dege. La aŭtoro montras al ni la loĝantojn kaj kulturojn kaj pensojn kaj sciojn de iuj landoj. Li kondukas nin en mondon kun ritoj. On ankaŭ povas vidi, en la libro, ke malsamas vidpunktoj de Afrikanoj kaj de Europanoj.
La libro de Codjo montras aŭ instruas al ni la eblon sin kompreni kaj dialogi unu la alian.
Miaj dankojn al la aŭtoro de la libro pro la riĉaj ideoj. Dum 2 semajnoj, mi legis la tutan libron kaj mi multon sciis kaj bonorde sekvis la libran enhavon pri la vidpunktoj de la aŭtoro, kiu montras al la legantoj la loĝantojn de la mondo kun iliajn kulturojn kaj pensojn. Mia legado estis tre bone ĉar ĉiu tago mi havis taskon legi pli ol 3 paĝojn, kaj mi sukcesis tion fari.
La lingvo estas bona ĉar la vortoj uzitaj estas kompreneblaj.

Hassan (Hassan Ntahonsigaye, Rumonge, Burundi)

Pritakso

Steloj:
FEL-kodo Pasvorto (pasvorto forgesita)

Ne pli ol 250 signoj. Eblas uzi iksojn por E-literoj. Se vi faris eraron, pritaksu denove. La malnova versio estos viŝita.